Dat bin ik

Dr. med. Annemarie Jensen, geb. Siegfriedt. Geboren un mit Plattdüütsch opwussen bin ik in Sillerupfeld. Dat is op’e Geest twischen Flensburg un Bredstedt. Mien Öllern harrn en lütte Buersteed. De eerste Johren ging ik in Sillerup to School, un denn schicke mien Dörpsschoollehrer mi na Flensburg op de „Hoge School“, as dat do nennt wurr. Na’t Abitur heff ik Medizin studeert in Freiburg un in Kiel un bin schließlich Fachärztin för Anästhesie (Narkoosdokter) wurrn. In mien letzte 28 Berufsjohren heff ik in’e Diakonissenanstalt in Flensburg Patienten, de opereert warrn sullen, in Slaap versett, junge Dokters un Krankenswestern tolehrt un över vele Johren heff ik uk de Bedriev in de OP organiseert. Allens wat ging, heff ik op Plattdüütsch regelt, man de Plattdüütschsnackers um mi rum wurrn in’e Loop vun de Johren immer weniger. Aber vele Patienten föhlten sik gut ophoben, wenn se op Plattdüütsch ansnackt wurrn. 

2005 bin ik vun mien Beruf in Ruhestand gahen. Aber ik heff mi sotoseggen en Privatpatient, de mi ganz dull an’t Hart liggt, mit tohuus nahmen in mien Ruhestand: Unse plattdüütsche Mudderspraak. De hett bi mi en feine Stuuv kregen un warrt gründlich bekeken un pleegt. Op de Behandlungsplan steiht as Medizin babenan: Plattdüütsch snacken. Dat höllt am sichersten de Spraak frisch un lebennig. Ik seh to, dat disse Medizin nich all warrt, dat de Medizinbuddel, anners as bi en richtige Patient, immer en beten vuller warrt.

För de Pleeg vun mien „Patient Plattdüütsch“ warrn vele Hölpers bruukt, anfungen natürlich bi de, de jede Dag Plattdüütsch snacken doon (dat sind de beste Hölpers) över de, de Plattdüütsch lehren, de dat annern bibringen, de wat op Platt vertellen un vörlesen oder Geschichten schrieven wüllen, de Theater spelen oder sik dat anhören un ankieken wüllen, bit to de, de de Spraak beforschen un dokumenteren wüllen.

All so’n Lüüd warrn bruukt, wenn Plattdüütsch lebennig blieben sall. Kiek man mal op disse Sieden na, ob dor nich uk wat för Di mank is. Wenn Di selbst nich richtig wat infallt, kann ik Di je villicht op Ideen bringen, wenn ik eerstmal vertell:

Wat ik bit nu al mit Plattdüütsch opstellt heff

Ik bin dankbor, dat in mien Kinnertiet all Lüüd um mi rum Plattdüütsch snacken dään un dat do noch keen Mensch op de Idee keem, dat Plattdüütsch nich fein noog sien kunn. So heff ik as vele anner Lüüd dat Geföhl, dat ik bi Plattdüütsch tohuus bin, un ik heff immer un överall, wo ik ankamen kunn, Plattdüütsch snackt. Op Platt kann ik veel beter wat loswarrn, as wenn ik Hoochdüütsch snacken do, un anner Lüüd nehmen mi dat uk af. Plattdüütsch schafft Vertruun, un männicheen Döör (man kann uk ruhig seggen: männicheen Hart) geiht op, ohne dat man sonst wat Besünneres maken mutt.

• Plattdüütschünnerricht in Iowa/USA

• Düütsch – amerikanische Plattdüütschkonferenzen

1999 kreeg ik Verbinnung to de Nakamen vun Utwannerers ut Schleswig – Holsteen in’e Mittlere Westen vun de USA. De snacken deelwies immer noch Plattdüütsch, uk wenn de Vörfahren al vör över hunnert Johr utwannert sind. Man dor geiht dat dat Plattdüütsche noch veel ringer as bi uns.
De Amerikaners söchten Een, de se helpen kunn, dat Plattdüütsche bi se an’t Leben to hooln. Dat keem mi so spannend vör, dat ik glieks mien Urlaub nahmen heff un losreist bin. Bit nu bin ik dor acht Mal ween to Plattdüütschünnerricht un to düütsch – amerikanische Plattdüütschkonferenzen. Dat is jedesmål en grote Freud, wenn man sik wedder süht. Dat gifft bi de Konferenzen en wissenschaftliche un en gesellschaftliche Deel.
Alle twee Johr sind de Plattdüütschkonferenzen bi uns in Schleswig – Holsteen, 2010 in Nortorf. Dor kannst Du uk henkamen. (kiek na bi Termine).

• Vördräge över Plattdüütsch in Amerika
• Vördräge över Utwannern un över de Besiedlung un de Landwirtschaft in de Mittlere Westen

Bi all mien Besöken in de USA hett mi dat uk düchtig interesseert, worum vör lange Tiet Lüüd ut Schleswig – Holsteen utwannert sind, wie de lange Reis vör sik ging un wodennig de Utwannerers in de Prärie in de Mittlere Westen Land kultiveert un sik en Existenz grünnt hebben. Över „Plattdüütsch in Amerika“ un över dat Utwannern na Amerika, de Besiedlung un de Landwirtschaft in de Mittlere Westen vun Amerika heff ik en ganzdeels Vördräge op Plattdüütsch holen.

• Volkshochschoolkurse för Plattdüütsch (besonders snacken)
• Privatünnerricht in Plattdüütsch

As ik denn en beten mehr Tiet harr, heff ik Volkshochschoolkurse in Plattdüütsch geben. Dorbi kummt mi dat vör allem dorop an, dat mien Schölers de Angst veleren, dat se bi’t Plattsnacken wat verkehrt maken un denn villicht noch utlacht warrn. In mien Plattdüütschkursen bring ik mien Schölers bi, wie se Wöör mit „plattdüütsche Klang“ utspreken könen un wie se sik Wöör ut dat Hoochdüütsche afleiten könen. Mien Kursen sind utrichtet dorop, dat möglichst vele Lüüd wagen, de Mund op Plattdüütsch optomaken. Ik heff mi de vörnahmen, de egentlich noch allerhand Plattdüütsch könen un blooß so’n lütte Schubbs bruken, dat se tatsächlich lossnacken. Wenn Du Ünnerrichtsmaterial söchst, kann ik Di villicht helpen.
Nu maak ik uk en plattdüütsche Lesekreis an’e Volkshoochschool in Flensburg. In ditt Semester befaten wi uns vör allem mit Klaus Groth.

• Lektorat för Böker vun Heinrich Ohm in’e Plaggenhauerverlag

Siet 2004 heff ik bi dree Böker vun Heinrich Ohm de Korrekturen maakt, bevör de in de Plaggenhauerverlag rutkamen kunnen. De Arbeit weer richtig interessant un hett sik uk lohnt. Övertüüg Di man selbst dorvun. Besorg Di man mal „De Mohls“, aber pass op, dat Du denn nich allens vergittst, wat Du sonst noch maken wullst. Vun dat Book kummt man so gau nich wedder los. Na de Erfolg mit „De Mohls“ hett Heinrich Ohm noch twee anner Böker rutbröcht: „Dat Licht“ un „Dat sind doch Juden“. Uk de Böker sind bannig interessant.

• Spraakforschung – Plattdüütsche Dialekte

Ja, un denn bin ik uk siet 2004 noch bi en Projekt vun de SHHB togangs, dat noch öber vele Johren gahen warrt. De SHHB wüll, kann man meist seggen, en Landkoort tosamenstellen mit de plattdüütsche Dialekte in Schleswig – Holsteen. Dat Heft över dat Plattdüütsche in de Probstee is al länger ferdig. De Probstee hett Jan Graf bearbeitet. Dat Heft „So schnacken wi twischen Flensburg un Schleswig“, wo ik de Ünnersökungs för maakt heff, is anfang November 2007 rutkamen.

• So snacken wi in Nordfreesland

Dat Heft is nu uk ferdig, en Formenlehre för de "jem-Gegend". Ik heff en ganze Reeg Lüüd utfraagt op't Nordfriesische Fastland un uk op en poor Inseln (Nordstrand, Pellworm, Föhr un Hallig Hooge). As Anhang gifft dat in dat Heft noch en Bericht över de "jüm-Gegend" in Eiderstedt un de Stapelholmer Eck. Dat Heft kann man nu uk in de Bookhannel oder över de Plaggenhauerverlag kriegen.

• So schnack wi in Dithmarschen

Nu is dat Heft IV vun de Niederdeutsche Formenlehre ferdig. Dat heet "So schnack wi in Dithmarschen". Dorför heff ik mi wedder mit en ganze Reeg Lüüd ünnerholen. An de Titel süht man al, dat de Dithmarschers geern dat "t" an't Enn vun en Woort "versluken". Aver uk sunst is in Dithmarschen eniges anners as in anner Gegenden vun Schleswig-Holsteen. Kriegen kann man dat Heft över de Bookhannel (ISBN13: 978-3-937949-16-1) oder över de Plaggenhauer-Verlag (www.plaggenhauer.de). Wenn dat nich klappt, help ik uk geern wieder.
Övrigens warr ik dat niee Heft un uk unse Plattdüütschforschung in Schleswig-Holsteen an'e 7.10.2011 namiddags Klock dree op en Veranstalten vun de Schleswig-Holsteensche Heimatbund in Albersdorf/Dithmarschen vörstellen.

• So snackt wi in ...

Intwischen bin ik uk al an vele anner Steden mit Utfragen togangs ween (op Fehmarn, Niestadt/Holsteen, Kremper Marsch, in't Holsteensche twischen Heidmöhlen un Kolenkarken, op Schwansen un in de Gegend vun Duvenstedt un Börm). Dor wüll ik natürlich uk bald wat över schrieven.
Fehlen doon mi noch Gewährslüüd ut dat südliche Holsteen. Wenn I selbst doran deelnehmen muchen oder passen Lüüd dorför kennen, denn mell Ju doch eenfach mal.

• Plattddüütsche Stammdisch

Siet Februar 2011 hebben wi eenmal in'e Monat en Plattdüütsche Stammdisch in't Kulturcafe vun de Volkshoochschool in Flensburg. Mi geiht dat dorbi vör allen dorum, dat plattdüütsche Lüüd sik kennenlehren un mitenanner snacken könen. Dat kost gor nix, un jeedeen kann dorhen kamen. Dor is immer örntlich Toloop un vergnöögte Vertellerie.

• Plattddüütsch leevt - Gedanken över plattdüütsche Wöör

Dat is de Titel vun en Kolumne, de ik (uk siet Februar) eenmal in de Wuch in de söven nördliche Utgaven vun de Zeitungs vun de shz op de Regionalsiet schrieven do. Dat maakt mi ganz veel Spaaß, un ik krieg allerhand fründliche Reaktions vun Lesers dorop. De Lüüd mögen geern dat Plattdüütsch ut unse Gegend lesen. Sunst sind je de mehrste Texte in  de Zeitung un in Böker öft in so'n Oort künstliche Plattdüütsch schreven, dat överall verstahen warrn köön sall. Lesen mag man nu aver mal lever de egne plattdüütsche Dialekt.